ชุมชนไทยเบิ้งโคกสลุง
จากการขุดค้นพบโบราณวัตถุ และหลักฐานอื่นๆทางประวัติศาสตร์สันนิษฐานได้ว่า บริเวณนี้เป็นแหล่งชุมชนโบราณหลายยุค ดังนี้
– ยุคก่อนประวัติศาสตร์ พบเศษภาชนะดินเผา ที่บ้านเกาะพระแก้ว (บ้านร้าง) ขุดค้นโดยกรมศิลปากรเมื่อ พ.ศ. 2538 – 2539
– ยุคอิทธิพลวัฒนธรรมเขมร–ลพบุรีพบชิ้นส่วนบัวกลีบขนุน ทำจากหินทราย พบศิลาแลงและหินทรายตัดเป็นแท่งสี่เหลี่ยมเพื่อใช้ประกอบเป็นอาคารจำนวนหนึ่งลักษณะเดียวกับศิลาแลงและหินทรายที่ใช้ก่อสร้างพระปรางค์สามยอดลพบุรีพบที่วัดโคกสำราญ คงเคยเป็นศาสนสถานก่อสร้างแบบสถาปัตยกรรมเขมร นอกจากนั้นยังพบสิ่งก่อสร้างจากศิลาแลง หินทราย อิฐและกระเบื้องดินเผาที่โคกระฆังและโคกบ้านในเขตตำบลโคกสลุง ซึ่งเป็นที่เนินเคยเป็นถิ่นฐานที่อยู่อาศัยในอดีตได้ร้างไป
– ยุคปัจจุบัน ตำบลโคกสลุงเคยขึ้นกับเมืองไชยบาดาล (ชัยบาดาลซึ่งเคยขึ้นกับเมืองโคราช เมืองเพชรบูรณ์ เมืองสระบุรีและเมืองลพบุรี) มาโดยตลอด จนกระทั่ง พ.ศ.2505 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศตั้งอำเภอพัฒนานิคมจึงได้แยกตำบลโคกสลุงมาขึ้นกับอำเภอพัฒนานิคมตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ทำไมเรียก “โคกสลุง”
คุณครูสุรชัย เสือสูงเนิน ครูภูมิปัญญาด้านประวัติศาสตร์ชุมชน จะมาบอกเล่าที่มาของคำว่า “โคกสลุง”ประวัติของชุมชนไทยเบิ้งบ้านโคกสลุง ทำไมถึงเรียก โคกสลุง ทั้งการบอกเล่าจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และการบอกเล่าจากตำนานที่เล่าสืบต่อกันมา ที่ชื่อว่า โคกสาวหลง
วัฒนธรรมไทยเบิ้งด้านภาษา
ชาวไทยเบิ้งมีภาษาพูดคล้ายภาษาไทยภาคกลางแต่มีเสียงวรรณยุกต์ต่างไปและนิยมลงท้ายประโยคด้วยคำว่า เบิ้ง ด๊อก เหว่ยเด๊อ มีคำเฉพาะของไทยเบิ้งโคกสลุงเช่นกะเหลินเปิน กะแหล่ง กะป๋ง กูง ขะแยะ ขยุบ ฟ้าแขยบ หน้าเดิ่น หัวจก รถถีบ ลูกกะเล็ก ฯลฯ มีผู้เรียกว่า ภาษาไทยโคราชด้านวรรณกรรมเก่าแก่พบมีรูปแบบตัวอักษรที่เขียนคือ “อักษรไทยและอักษรขอม”เป็นส่วนใหญ่วัสดุที่ใช้เขียนเป็นสมุดไทยดำ สมุดไทยขาว (สมุดข่อย) บนใบลาน เนื้อหาเป็นคำสอนคติธรรม ตำรายา ตำราหมอ เป็นต้น
เล่าสู่หลานฟัง ตอน…ท่ากะเพรากับวิถีคนไทยเบิ้งโคกสลุง
เรื่องราววิถีชีวิตของคนโคกสลุงในสมัยก่อน กับการแลกเปลี่ยนสินค้าของชาวบ้านกับเรือสินค้า ที่ท่ากะเพรา แม่น้ำป่าสัก เรื่องราวในอดีตที่ถ่ายทอดจาก แม่ใหญ่ฉ่า ยอดสลุง ครูภูมิปัญญาด้านประวัติศาสตร์ชุมชน ให้กับคนรุ่นใหม่ได้รับรู้เรื่องราวในสมัยอดีต